Co wolno w podkategorii A2
Zasady opisuje punkt UAS.OPEN.030 rozporządzenia (UE) 2019/947. W podkategorii A2 nie wolno przelatywać nad osobami niezaangażowanymi, a od nich trzeba zachować co najmniej 30 m w poziomie. Tę odległość można zmniejszyć do 5 m, jeśli dron ma włączony tryb niskiej prędkości, ale dopiero po ocenie pogody, osiągów drona i tego, na ile obszar pod nim jest oddzielony od innych ludzi.
Akceptowalne sposoby spełnienia wymagań (AMC) wydane przez EASA dodają dwa praktyczne szczegóły:
- Odległość mierzy się na ziemi: od punktu, w który dron uderzyłby, spadając pionowo, do człowieka.
- Orientacyjnie, gdy latasz blisko ludzi, odległość w poziomie powinna być co najmniej równa wysokości. EASA nazywa to zasadą 1:1: na wysokości 30 m trzymasz się co najmniej 30 m od każdej osoby niezaangażowanej.
Według tego samego dokumentu minimum 5 m obowiązuje wtedy, gdy tryb niskiej prędkości jest włączony i ustawiony na 3 m/s. We wszystkich innych przypadkach wielowirnikowiec musi trzymać co najmniej 30 m.
Obowiązują też zwykłe ograniczenia kategorii otwartej: w zestawieniu EASA dla klasy C2 maksymalna wysokość to 120 m nad ziemią, a dron musi latać z włączoną i aktualną zdalną identyfikacją bezpośrednią oraz funkcją geoświadomości.
A2 wymaga drona C2
Punkt UAS.OPEN.030(3) jest krótki: lot w A2 wykonuje się dronem oznaczonym klasą C2, który spełnia wymagania tej klasy. W tabeli szkoleniowej EASA drony C2 ważą poniżej 4 kg, a minimalny wiek pilota to 16 lat.
To wyklucza sporo sprzętu:
- Samodzielnie zbudowane drony FPV i drony bez oznaczenia klasy. W tabeli EASA drony budowane prywatnie i wprowadzone na rynek przed 1 stycznia 2024 roku trafiają do A1, jeśli ważą poniżej 250 g, a w pozostałych przypadkach do A3. W A3 zachowujesz 150 m w poziomie od osób niezaangażowanych i terenów zabudowanych. Certyfikat A2 niczego tu nie zmienia.
- Drony C0 i C1. Te latają w A1. Dronowi C1 (poniżej 900 g) wystarczy zaświadczenie A1/A3, więc A2 nic dla niego nie wnosi.
Jak to wygląda w ofercie jednego producenta, widać na liście dronów z oznaczeniem klasy, którą DJI opublikowało przy okazji wpisu o brytyjskich przepisach obowiązujących od 1 stycznia 2026 roku. Air 3, Air 3S, Avata 2 i Mavic 3 Classic to C1. Mavic 4 Pro i Mavic 3 Pro to C2. Ta lista to tylko podpowiedź, a nie źródło prawa: sprawdź oznaczenie klasy na swoim dronie i w jego instrukcji.
Jak C2 wygląda w praktyce
Instrukcja Mavica 3 Pro dobrze pokazuje, co oznacza klasa C2. W UE przestawienie aparatury w tryb „C” przełącza drona w tryb niskiej prędkości, który ogranicza prędkość poziomą do 2,8 m/s. Tak w tym modelu włącza się funkcję niskiej prędkości i to jest warunek skorzystania z odległości 5 m.
W instrukcji jest też maksymalna masa startowa (MTOM): 987 g dla Mavica 3 Pro (model L2S) i 991 g dla Mavica 3 Pro Cine (L2E), czyli w granicach klasy C2. Żeby dron pozostał w C2, DJI każe nie dokładać żadnego ładunku, na przykład osłon śmigieł, nie używać niezatwierdzonych części zamiennych, takich jak akumulatory czy śmigła, i nie przerabiać drona. W przeciwnym razie nie można go używać jako drona C2. Przykręcasz osłony śmigieł i tracisz uprawnienia C2.
Jak zdobyć certyfikat
Kolejność ustala rozporządzenie:
- Przejdź szkolenie online i zdaj egzamin online A1/A3.
- Odbądź szkolenie praktyczne w trybie samokształcenia w warunkach podkategorii A3.
- Złóż oświadczenie o odbyciu tego szkolenia i zdaj dodatkowy egzamin teoretyczny z wynikiem co najmniej 75%. Składa się on z co najmniej 30 pytań wielokrotnego wyboru z meteorologii, osiągów drona w locie oraz technicznych i operacyjnych sposobów ograniczania ryzyka na ziemi.
Egzamin przeprowadza krajowy urząd lotnictwa albo wyznaczony przez niego podmiot. Według odpowiedzi EASA na często zadawane pytania egzamin A2 można zdać w urzędzie albo online pod nadzorem.
Samokształcenie praktyczne: co oświadczasz
W całej procedurze nikt nie sprawdza, jak latasz, ale oświadczenie wymienia konkretne umiejętności. ULC wymienia w opisie między innymi:
- przed lotem: sprawdzenie pogody i prognozy, ograniczeń w przestrzeni, przeszkód i ludzi w okolicy, stanu akumulatora, oprogramowania drona i aparatury, aktualizację systemu geoświadomości i w razie potrzeby ustawienie limitu wysokości;
- w zwykłym locie: start, zawis nad punktem, szerokie i ciasne skoordynowane zakręty, lot po prostej na stałej wysokości, zmiany kierunku, wysokości i prędkości, powrót drona w swoją stronę z odległości, z której nie rozróżniasz już jego orientacji, automatyczny lub ręczny powrót do punktu startowego i lądowanie;
- w sytuacjach nietypowych: awarię modułu pozycjonowania, wejście kogoś w obszar lotu, wylot drona poza zaplanowany obszar, załogowy statek powietrzny albo inny dron w pobliżu, utratę wysokości lub kontroli nad pozycją przez czynniki zewnętrzne, przejęcie ręcznego sterowania, gdy automatyka robi się niebezpieczna, i utratę łącza.
Jeśli do tej pory latałeś tylko z GPS i czujnikami przeszkód, punkty o powrocie drona, którego orientacji nie widzisz, i o awarii pozycjonowania warto naprawdę przećwiczyć na pustym polu, a nie tylko odhaczyć w formularzu.
Zakres egzaminu
Wytyczne ULC nr 1/2025 ustalają proporcje egzaminu A2: 20% meteorologia, 30% osiągi drona w locie i 50% sposoby ograniczania ryzyka na ziemi. Każde pytanie ma cztery odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Poradnik ULC dla podmiotów egzaminujących rozpisuje zakres dokładniej:
- Meteorologia: wiatr, w tym wpływ zabudowy i turbulencje, temperatura, widzialność i gęstość powietrza, a także skąd brać prognozę.
- Osiągi w locie: typowe obwiednie lotu wielowirnikowców, stałopłatów i konstrukcji hybrydowych, masa, wyważenie i środek ciężkości przy gimbalach i ładunkach, mocowanie ładunku oraz akumulatory (rodzaje, pojęcia takie jak efekt pamięci, pojemność i współczynnik C, ładowanie, użytkowanie i przechowywanie).
- Ograniczanie ryzyka na ziemi: działanie trybu niskiej prędkości, ocena odległości od ludzi i zasada 1:1.
Procedura w Polsce
Do egzaminu A2 potrzebujesz ważnych kompetencji A1/A3. Pokazujesz je w podmiocie egzaminującym razem z ważnym dokumentem tożsamości.
Oświadczenie o samokształceniu praktycznym zwykle wysyła się elektronicznie. Procedura opublikowana przez ULC:
- Załóż profil zaufany i podpis zaufany.
- Napisz oświadczenie w dokumencie Word.
- Wgraj plik do usługi podpisywania dokumentów na gov.pl i podpisz go podpisem zaufanym.
- Wyślij podpisany plik e-mailem do podmiotu, w którym będziesz zdawał egzamin.
Podmiot sprawdza podpis, dopuszcza cię do egzaminu, a po zdanym egzaminie przesyła do ULC protokół razem z oświadczeniem. ULC przyjmuje też dokumenty papierowe wysłane pocztą, podpisane odręcznie przez ciebie i przez podmiot.
Egzamin przeprowadzają wyłącznie podmioty wyznaczone przez Prezesa ULC i tylko z użyciem systemu teleinformatycznego. Zgodnie z wytycznymi ULC nr 1/2025 egzamin zdany w podmiocie bez ważnego wyznaczenia nie daje kompetencji. Listę podmiotów egzaminujących ULC publikuje na swojej stronie.
Ważność i przedłużanie
Certyfikat jest ważny 5 lat i uznawany we wszystkich państwach członkowskich EASA. ULC opisuje dwa sposoby przedłużenia A2:
- ponowne zdanie egzaminu teoretycznego A2 w podmiocie egzaminującym albo
- przed upływem ważności - ukończenie szkolenia odświeżającego z przedmiotów teoretycznych A2 w wyznaczonym podmiocie.
ULC zaznacza też, że zdanie egzaminu A2 w czasie ważności kompetencji A1/A3 przedłuża także A1/A3.
Czy warto?
Jeśli latasz dronem C2 blisko ludzi, na przykład przy zdjęciach nieruchomości albo na wydarzeniach, gdzie 150 m od zabudowy jest nierealne, A2 to certyfikat, dzięki któremu takie loty są legalne w kategorii otwartej. Jeśli latasz dronem DJI klasy C0 lub C1, samodzielnie zbudowanym dronem FPV albo starszym sprzętem bez oznaczenia klasy, A2 nie zmieni tego, gdzie i jak blisko ludzi wolno ci latać. Wiedza z egzaminu może zrobić z ciebie lepszego pilota, ale zezwoleniem nie jest.