Porada

Co sprawdzić w dronie FPV po kraksie: śmigła, silniki, rama i elektronika

Po większości kraks dron wygląda na cały. Przewracasz go na brzuch, obraz w goglach wraca, a następny pakiet już trzymasz w ręce. Tymczasem to, co psuje kolejny lot, zwykle nie rzuca się w oczy z metra: białe zagięcie na śmigle przy piaście, lekko wygięty wał silnika, ramię, które zaczyna się rozwarstwiać, poluzowana śruba. Większość takich usterek wyłapiesz w kilka minut, jeśli za każdym razem sprawdzasz drona w tej samej kolejności. Poniżej zaczynam od tego, co może zrobić krzywdę tobie (akumulator i śmigła), a kończę na tym, co w najgorszym razie kosztuje drona.

Zaraz po uderzeniu

Najpierw rozbrój drona. Jeśli śmigła utknęły w trawie albo zaczepiły o gałąź, kontroler lotu nadal wysyła gaz do silników. Poradnik UAVMODEL ostrzega, że tak można spalić regulatory i uszkodzić silniki. Ten sam poradnik odradza ponowne uzbrajanie i próbę wylecenia z miejsca kraksy, jeśli śmigło albo silnik mogą być uszkodzone. Gdy dojdziesz do drona, odłącz akumulator.

Zanim go podniesiesz, rozejrzyj się. Zapamiętaj, w co uderzył: beton oznacza, że trzeba dokładnie obejrzeć ramę, gałęzie - śmigła i anteny, a woda - że elektroniki nie wolno zasilać, dopóki nie wyschnie. Pozbieraj wszystko, co odpadło, łącznie z kamerą sportową, jej uchwytem i kawałkami śmigieł.

Akumulator

Pakiet wisi na zewnątrz ramy i często przyjmuje uderzenie jako pierwszy. Oscar Liang ujmuje to krótko: wgnieciony akumulator jest ryzykowny, zwłaszcza podczas ładowania, a spuchniętego nie da się naprawić i trzeba go zutylizować. Jako inne sygnały ostrzegawcze podaje ogniwo, które po każdym locie wyraźnie odstaje napięciem od pozostałych, i pakiet, który po locie jest dużo gorętszy niż reszta.

Najczęściej pilot próbuje się przekonać, że da się latać na pakiecie z wgniecionym rogiem. Oscar Liang ma na to prostą zasadę: jeśli zastanawiasz się, czy akumulator jest jeszcze bezpieczny, odpowiedź najpewniej brzmi „nie”. Jeśli mimo to ładujesz pakiet po kraksie, obserwuj go. Gdy pakiet LiPo nagrzewa się przy ładowaniu prądem 1C, coś jest z nim nie tak i według Oscara trzeba natychmiast przerwać ładowanie. O napięciu przechowywania, rezystancji wewnętrznej i wycofywaniu pakietów z użytku piszę w osobnym poradniku na tej stronie.

Śmigła

Wymień każde śmigło z białą linią zagięcia, zwykle widoczną przy piaście. Może się wydawać, że wystarczy je wyprostować. Oscar Liang radzi mimo to założyć nowe, bo zagięte śmigło może się rozpaść w powietrzu, najłatwiej na wysokim gazie. Przydarzyło mu się to dwa razy: za pierwszym razem dron się przewrócił i złamał ramię, za drugim udało mu się wylądować, choć dron obracał się wokół osi odchylenia. Oscar odradza też białe śmigła, bo na nich zagięć prawie nie widać.

Na nieruchomym śmigle nie zawsze widać włoskowate pęknięcia. UAVMODEL proponuje lekko wygiąć każdą łopatę i obejrzeć piastę, czy od otworu nie rozchodzą się pęknięcia, a końcówki, czy nie są wyszczerbione. Śmigła to najtańsza część drona, więc jeśli masz wątpliwości, wymień je.

Silniki

Silniki sprawdzaj bez śmigieł i z odłączonym akumulatorem.

  1. Obróć każdy silnik palcami. Powinien kręcić się gładko i swobodnie wytracać obroty. Jeśli wyczuwasz chropowatość, w łożyskach jest brud albo są uszkodzone. Kliknięcie albo zacięcie w jednym miejscu wskazuje według UAVMODEL na uszkodzone łożysko. Inspired Flight w instrukcji konserwacji drona IF1200 opisuje ten sam test: wszystkie silniki powinny tak samo wytracać obroty i tak samo brzmieć, więc porównuj je między sobą.
  2. Porusz dzwonem na boki. Według Inspired Flight luzu ma nie być wcale albo ma być minimalny i taki sam na każdym silniku. GetFPV radzi porównać silnik z nowym. Jeśli luz jest wyraźnie większy, czas na nowe łożyska albo nowy silnik.
  3. Obejrzyj szczelinę między dzwonem a stojanem. Powinna być równa na całym obwodzie. Jeśli się zmienia albo dzwon chwieje się przy powolnym obracaniu, dzwon albo wał jest wygięty (UAVMODEL).
  4. Obejrzyj dzwon i magnesy. Pierwsze, co sprawdza GetFPV, to czy pierścień z magnesami nadal trzyma się dzwonu. Obejrzyj też przewody w miejscu, gdzie wychodzą z podstawy silnika. UAVMODEL ostrzega, że uszkodzenia emalii na drucie mogą prowadzić do zwarć.

GetFPV opisuje też test pod zasilaniem: uzbrój drona bez śmigieł, rozkręć silniki i podłóż paznokieć pod każdy z nich. Jeśli jeden drga dużo mocniej niż pozostałe, wał może być wygięty. Wygięty wał trzeba wymienić. Łożyska, które chodzą ciężko, czasem wystarczy wyczyścić i nasmarować olejem do szybkoobrotowych łożysk, a jeśli to nie pomoże, wycisnąć i wymienić na nowe. GetFPV zaznacza, że łożyska rzadko wymagają wymiany, ale mocne uderzenia potrafią przyspieszyć ich zużycie.

Rama i śruby

Szybki test, który Oscar Liang robi przed każdą sesją, sprawdza się też po kraksie: upewnij się, że wszystkie śruby ramy i silników są na miejscu i dokręcone, a potem spróbuj wygiąć każde ramię ręką i sprawdź, czy nie ma luzu.

Potem dokładniej obejrzyj ramiona. UAVMODEL wymienia objawy rozwarstwienia: warstwy rozchodzące się na krawędziach, biaława albo postrzępiona krawędź, widoczne pęknięcia między warstwami karbonu, ramię, które ugina się bardziej niż zwykle albo trzeszczy przy nacisku. Najbardziej obciążone jest miejsce, w którym ramię łączy się z płytą środkową, więc szukaj tam pęknięć rozchodzących się od otworów na śruby. Sprawdź też, czy dystanse są proste. Wygięty dystans nierówno obciąża górną i dolną płytę.

Według GetFPV postrzępiony karbon można skleić klejem cyjanoakrylowym, ale taka część jest słabsza od nowej. Mocno uszkodzone albo osłabione części ramy GetFPV radzi wymienić. Inaczej rama może nie osłonić elektroniki przy następnej kraksie, a ta będzie już droższa.

Jeśli śruba silnika się poluzowała, zabezpiecz ją klejem do gwintów. Oscar Liang używa niebieskiego (podaje TL242) i odradza czerwony, bo jest przeznaczony do połączeń trwałych. Nigdy nie nakładaj kleju do gwintów na wał silnika, bo może osłabić plastik w piaście śmigła.

Elektronika, złącza i anteny

Akumulator nadal jest odłączony.

  • Zwarcia do ramy. Karbon przewodzi prąd. GetFPV ustawia miernik w tryb ciągłości i sprawdza ramę względem obu biegunów akumulatora oraz każdego przewodu silnika. Miernik nie może nigdzie zapiszczeć. Przy silnikach Oscar Liang przykłada jedną sondę do śruby silnika, a drugą do dowolnego z trzech przewodów tego silnika (wewnątrz silnika są połączone). Pisk oznacza, że śruba dotyka uzwojenia.
  • Widoczne uszkodzenia. GetFPV wymienia przepalone kondensatory, postrzępione przewody, rozłączone wtyczki i słabe luty. UAVMODEL dodaje złącze XT60 z nadtopionym plastikiem albo wygiętymi stykami, wgnieciony albo wybrzuszony kondensator i pęknięte luty przewodów zasilających. Taki lut potrafi działać na stole i puścić w powietrzu przy dużym prądzie. Wepnij od nowa wszystkie małe wtyczki.
  • Anteny. Sprawdź, czy złącze anteny wideo jest dokręcone, a środkowy bolec prosty i na miejscu. W antenie odbiornika zobacz, czy odsłonięta końcówka nie jest ucięta ani wyrwana (UAVMODEL). Jeśli antena wideo jest przykręcona bezpośrednio do nadajnika wideo (VTX), Oscar Liang zaleca przedłużkę przymocowaną do ramy. Inaczej kraksa może wyrwać gniazdo razem z polami lutowniczymi, a takie uszkodzenie jest według niego nieodwracalne i bardzo trudne do naprawy.

Pierwsze zasilenie i test bez śmigieł

Po mocnej kraksie podłącz pierwszy akumulator przez ogranicznik prądu, tak jak przy nowym dronie (opisuję to w poradniku o pierwszym uruchomieniu na tej stronie). Potem sprawdź, czy w goglach pojawia się obraz, a aparatura pokazuje łącze i telemetrię.

Nie zakładaj jeszcze śmigieł. W programie Betaflight Configurator otwórz zakładkę silników („Motors”) i powoli podnoś obroty każdego silnika. Silnik powinien przyspieszać płynnie, bez szarpania i nowych dźwięków. UAVMODEL uważa, że szarpanie może oznaczać uszkodzony regulator albo zwarcie w uzwojeniu. W zakładce czujników („Sensors”) wykresy żyroskopu powinny być płaskie, gdy dron leży nieruchomo.

Krótki zawis przed prawdziwym lotem

Załóż nowe śmigła i zawiśnij przed sobą, w zasięgu wzroku, zanim włożysz gogle. UAVMODEL proponuje około 30 sekund na wysokości oczu: obserwuj, czy dron nie oscyluje i nie dryfuje, potem wykonaj małe ruchy w przechyleniu, pochyleniu i odchyleniu oraz delikatnie dodaj gazu i nasłuchuj, czy silniki nie brzmią inaczej niż zwykle. W goglach sprawdź, czy w obrazie nie pojawiły się nowe zakłócenia, które rosną i maleją razem z gazem. Jeśli dron wisi stabilnie i brzmi tak jak przed kraksą, możesz latać.

Co mieć w plecaku

Lista Oscara Lianga obejmuje prawie wszystko: zapasowe śmigła i nakrętki, klucz do nakrętek śmigieł, śrubokręty imbusowe, zapasowe śruby do ramy, silników i kamery, zapasowe paski do akumulatora, opaski zaciskowe, taśmę izolacyjną i gumki, nożyczki i szczypce oraz przenośną lutownicę z cyną. Jeśli się zmieszczą, dorzuć miernik i ogranicznik prądu.