Jakie napięcia trzeba znać
Pełne ogniwo LiPo ma 4,20 V. Wartości w tabeli są podane na jedno ogniwo, więc żeby dostać napięcie całego pakietu, pomnóż je przez liczbę ogniw (pełny pakiet 6S ma 25,2 V).
| Na ogniwo | Pakiet 6S | Co to oznacza |
|---|---|---|
| 4,20 V | 25,2 V | Pełne naładowanie |
| 3,80-3,85 V | 22,8-23,1 V | Napięcie przechowywania |
| 3,50 V | 21,0 V | Pora lądować (napięcie spoczynkowe, po locie) |
| 3,30 V | 19,8 V | Tu zaczynają się uszkodzenia |
| 3,00 V | 18,0 V | Ogniwo najpewniej uszkodzone na stałe |
Jeśli lądujesz przy mniej więcej 3,5 V na ogniwo, masz zapas. Każda minuta poniżej tej wartości to kilka sekund lotu kupionych za żywotność pakietu. Pod to ustaw ostrzeżenie w OSD i alarm niskiego napięcia, bo właśnie przez „jeszcze jedno okrążenie” pakiety lądują przy 3,3 V.
Przechowuj przy 3,8 V, a nie na pełno
Przy 3,80-3,85 V na ogniwo LiPo jest naładowany mniej więcej w 40-50%. W tym stanie jest najstabilniejszy i dlatego nowe pakiety przychodzą zwykle z takim właśnie napięciem. Kiedy długo trzymasz pakiet na pełno, rośnie jego rezystancja wewnętrzna, a w końcu może spuchnąć.
FPV Freedom Coalition zwraca uwagę na rzecz, o której łatwo zapomnieć: czas spędzony na pełnym naładowaniu się sumuje. Dziesięć pojedynczych dni na pełno szkodzi mniej więcej tak samo jak dziesięć dni z rzędu. Większość pilotów godzi się na mniej więcej dobę. Jeśli naładowałeś pakiety na wyjazd, który odwołał deszcz, i nie polecisz w ciągu najbliższego dnia czy dwóch, ustaw je w ładowarce na tryb przechowywania („Storage”).
Ważne jest też, gdzie leżą. Trzymaj je w torbie na LiPo albo w metalowej skrzynce na amunicję, w temperaturze pokojowej. Akumulatorom szkodzi zarówno upał, jak i mróz.
Mierz rezystancję wewnętrzną, zawsze w ten sam sposób
Rezystancja wewnętrzna (IR) mówi o kondycji pakietu najwięcej i najuczciwiej. Współczynnik C z naklejki to chwyt reklamowy, a IR możesz zmierzyć sam. Im wyższa IR, tym mocniej napięcie siada pod obciążeniem i tym bardziej pakiet się grzeje. FPV Handbook podaje przykład: pakiet 6S o łącznej rezystancji 21 mΩ przy 120 A traci około 2,5 V, a w jego wnętrzu zamienia się w ciepło mniej więcej 300 W.
Większość przyzwoitych ładowarek pokazuje IR, ale wyniki da się porównywać tylko wtedy, gdy mierzysz w tych samych warunkach. Oscar Liang wymienia, od czego zależy odczyt:
- od stanu naładowania (mierz zawsze w tym samym punkcie, np. przy 3,8 V albo 4,2 V na ogniwo);
- od temperatury (ciepły pakiet pokazuje niższą IR);
- od samej ładowarki, bo ładowarki modelarskie nie są skalibrowanymi przyrządami pomiarowymi. Mierz zawsze tą samą.
Większe pakiety i pakiety o wyższym współczynniku C mają niższą IR, więc porównuj pakiet z jego własną historią, a nie z innym modelem. Zapisz IR każdego pakietu, póki jest nowy. Dopiero mając ten punkt odniesienia, wiesz, co znaczą kolejne pomiary.
Kiedy pakiet idzie na emeryturę
Odstaw go od razu, jeśli:
- jest spuchnięty albo miękki w dotyku i nie wraca do formy po ostygnięciu;
- jest wgnieciony, przebity albo ma uszkodzone przewody;
- wyraźnie się grzeje, chociaż ładujesz go rozsądnym prądem. Oscar Liang ostrzega, że często stoi za tym zwarcie wewnątrz pakietu, a to bywa skrajnie niebezpieczne.
Zaplanuj wycofanie pakietu albo przeniesienie go do mniej wymagającej roli (do wolniejszego drona lub do zasilania sprzętu na stole), gdy:
- łączna IR mniej więcej się podwoiła w porównaniu z wartością z nowości;
- jedno ogniwo pokazuje wyraźnie więcej niż pozostałe, a pakiet po każdym locie wraca rozbalansowany. Niewielki rozrzut, np. 3,55 / 3,59 / 3,61 V, to norma;
- po lądowaniu przy zwykłym napięciu ładowarka wkłada z powrotem najwyżej około 80% nominalnej pojemności;
- alarm niskiego napięcia odzywa się dużo wcześniej niż kiedyś albo loty są wyraźnie krótsze niż na pakietach z tej samej partii i w tym samym wieku.
Często przeczytasz, że LiPo wytrzymuje około 300 cykli. Traktuj to jako orientacyjną wartość. Pakiet dobrze przechowywany i lądowany przy 3,5 V może pociągnąć dłużej, a taki, który leżał naładowany w rozgrzanym samochodzie, może paść dużo wcześniej.
Co zrobić ze zużytym pakietem
Martwego LiPo nie wyrzucaj do śmieci. Rozładuj go zgodnie z zaleceniami producenta i oddaj do punktu zbiórki baterii. Zanim to zrobisz, trzymaj spuchnięty pakiet w tym samym ognioodpornym pojemniku, w którym przechowujesz resztę, i ani go nie ładuj, ani na nim nie lataj.
Nawyki przy ładowaniu, dzięki którym unikniesz większości kłopotów
- Nigdy nie zostawiaj ładowanego pakietu bez nadzoru.
- Po locie poczekaj, aż pakiet ostygnie, zanim podłączysz go do ładowarki. Pakietu po mocnej kraksie w ogóle nie ładuj.
- Ładuj z podłączonym przewodem balansującym, żeby ładowarka pilnowała każdego ogniwa osobno.