Porada

Jak latać dronem nad wodą: czego nie widzą czujniki, gdzie ustawić punkt startowy i co zrobić po wodowaniu

Nad trawą drobny błąd kończy się zwykle porysowanym śmigłem. Nad jeziorem albo morzem ten sam błąd oznacza drona na dnie. Większość kłopotów nad wodą bierze się z jednego założenia: że dron widzi taflę pod sobą tak samo jak ziemię. Tak nie jest. Opisuję głównie drony DJI z kamerą, bo ich instrukcje dokładnie opisują ograniczenia, a na końcu jest krótka część o dronach FPV. Liczby dla DJI pochodzą z instrukcji obsługi Mini 4 Pro. Inne modele mają podobne ostrzeżenia, ale sprawdź instrukcję swojego drona.

Co czujniki robią nad wodą

Dron DJI utrzymuje pozycję dzięki GNSS, a nisko nad ziemią także dzięki systemowi wizyjnemu skierowanemu w dół. Według instrukcji Mini 4 Pro pozycjonowanie wizyjne jest przeznaczone na sytuacje, w których sygnał GNSS jest słaby albo go nie ma, i działa najlepiej na wysokości od 0,5 do 30 m. Dalej instrukcja wymienia powierzchnie, nad którymi system wizyjny nie działa prawidłowo. Są wśród nich woda i powierzchnie przezroczyste, a obok nich powierzchnie mocno odbijające światło, ruchome, jednolite w kolorze i miejsca, gdzie oświetlenie często się zmienia. Jezioro w słoneczny, wietrzny dzień spełnia cztery z tych warunków naraz.

Instrukcja wprost podaje skutek: przy wodzie system wizyjny skierowany w dół może działać nieprawidłowo, więc przy lądowaniu dron może nie ominąć wody pod sobą. DJI radzi cały czas panować nad dronem i nie polegać za bardzo na tym systemie. To samo dotyczy systemu wspomagania pilota (APAS), który według instrukcji może źle działać nad wodą i śniegiem, a także trybu FocusTrack, którego nie należy używać w pobliżu wody i szkła.

Instrukcja Mini 4 Pro podaje też minimum: wśród wymagań dotyczących miejsca lotu każe unikać zbiorników wodnych i zaleca co najmniej 3 m wysokości nad wodą. Starszy poradnik DJI o lataniu nad wodą, opublikowany ponownie na stronie DJI Store Sofia, mówi o 2 m i radzi wyłączyć pozycjonowanie wizyjne, jeśli trzeba lecieć niżej. Powstał jednak z myślą o aplikacji DJI GO 4. Wiążąca jest wartość z instrukcji drona, którym latasz.

Wyłączanie pozycjonowania wizyjnego

W Mini 4 Pro pozycjonowanie wizyjne i wykrywanie przeszkód wyłączysz w DJI Fly w ustawieniach systemu, w zakładce bezpieczeństwa, w zaawansowanych ustawieniach bezpieczeństwa („System Settings > Safety > Advanced Safety Settings”). Zanim to zrobisz, sprawdź, co tracisz. Według instrukcji dron zawisa wtedy wyłącznie dzięki GNSS, wykrywanie przeszkód we wszystkich kierunkach przestaje działać, a przy zniżaniu tuż nad ziemią dron sam już nie zwalnia. Po każdym ponownym uruchomieniu ustawienie wraca do stanu domyślnego, czyli włączonego. W czasie powrotu do punktu startowego (RTH), automatycznego lądowania i inteligentnych trybów lotu pozycjonowanie wizyjne i wykrywanie przeszkód i tak nie działają, niezależnie od tego ustawienia.

Najgorzej jest, gdy słabnie także GNSS. Jeśli system wizyjny nie działa albo jest wyłączony, a sygnał GNSS jest słaby lub kompas ma zakłócenia, dron przechodzi w tryb ATTI. Instrukcja ostrzega, że w tym trybie dron nie zawiśnie ani nie wyhamuje sam, znosi go wiatr i trzeba jak najszybciej wylądować. Nad wodą „jak najszybciej wylądować” oznacza dolot do brzegu bez utrzymywania pozycji, więc przećwicz latanie w trybie ATTI najpierw nad lądem.

Punkt startowy i zachowanie po utracie sygnału

Z brzegu obowiązują zwykłe zasady. Startuj z lądu, poczekaj na komunikat głosowy o zapisaniu punktu startowego i ustaw wysokość powrotu tak, żeby dron minął wszystko, co jest między nim a tobą. Według instrukcji Mini 4 Pro domyślna wysokość powrotu to 100 m. Instrukcja ostrzega też, że w czasie powrotu dron może nie ominąć przezroczystych obiektów, takich jak woda, i że w razie zagrożenia trzeba przejąć sterowanie.

Sprawdź też, co dron zrobi po utracie sygnału. W zaawansowanych ustawieniach bezpieczeństwa do wyboru są powrót, zniżanie i zawis („RTH”, „Descend”, „Hover”). Nad wodą zniżanie oznacza lądowanie w wodzie. Powrót do punktu startowego na brzegu to zwykle właściwy wybór, o ile punkt startowy rzeczywiście jest na brzegu.

Jeśli idziesz wzdłuż brzegu

Punkt startowy zapisuje się przy starcie. Jeśli w trakcie filmowania przejdziesz kilkaset metrów wzdłuż rzeki, dron w razie powrotu poleci tam, skąd startował, a nie tam, gdzie teraz stoisz. W DJI Fly punkt startowy można zmienić w locie, w ustawieniach w zakładce bezpieczeństwa („Settings > Safety > Update Home Point”). Odpowiedź pomocy technicznej DJI na forum producenta podaje trzy sposoby: dotknij „OK”, żeby ustawić punkt startowy w miejscu, gdzie jest dron, dotknij ikony aparatury, żeby ustawić go tam, gdzie jest telefon albo aparatura (urządzenie musi mieć mocny sygnał GPS), albo przeciągnij punkt startowy na mapie.

Z łodzi

Instrukcja Mini 4 Pro nie zostawia wątpliwości: nie startuj z ruchomych obiektów, takich jak samochody, statki i samoloty. Nie startuj też z dłoni ani trzymając drona w ręce i trzymaj się co najmniej 10 m od budynków i dużych metalowych konstrukcji, bo zakłócają kompas i GNSS. Łódź łamie większość tych zasad naraz. Jeśli mimo to z niej latasz, starszy poradnik DJI radzi startować, kiedy łódź stoi, a nie płynie. Zaleca też wyższą wysokość powrotu w pobliżu łodzi i ostrzega przed dużymi obiektami, takimi jak kontenerowce i latarnie morskie, które mogą zakłócać kompas albo GPS.

Większym problemem jest punkt startowy. Ta sama odpowiedź pomocy DJI mówi, że jeśli pilot się przemieszcza, na przykład za pojazdem albo statkiem, punkt startowy trzeba zmieniać ręcznie. Łódź, która odpłynęła o 50 m, to dron lądujący 50 m od niej, w wodzie. Jeśli ustawiasz punkt startowy na pozycję aparatury, rób to co jakiś czas przez cały lot. Nawet wtedy powrót według instrukcji kończy się lądowaniem w punkcie startowym, a nie zawisem, w którym możesz złapać drona. Bądź gotów przejąć sterowanie, zanim dotknie powierzchni.

Zapas akumulatora

Nad wodą ostrzeżenia o akumulatorze znaczą więcej. Mini 4 Pro liczy, czy energii wystarczy na powrót, i jeśli nie zareagujesz, po odliczaniu sam rusza w drogę powrotną. Gdy akumulatora starcza już tylko na zniżanie z obecnej wysokości, dron ląduje sam. Według instrukcji tego lądowania nie da się przerwać, ale nadal możesz sterować dronem w poziomie i regulować prędkość opadania. Nad wodą to chwila, żeby z resztką energii lecieć w stronę brzegu. Instrukcja ostrzega też, że jeśli przerwiesz powrót po ostrzeżeniu o niskim poziomie akumulatora, może zabraknąć energii na bezpieczne lądowanie.

Do tego dochodzi wiatr. Starszy poradnik DJI zauważa, że silny wiatr szybciej rozładowuje akumulator i wyżej często wieje mocniej niż przy ziemi. Przed wylotem sprawdź, skąd wieje. Jeśli droga powrotna do brzegu prowadzi pod wiatr, będzie kosztować więcej niż lot w przeciwną stronę. Instrukcja Mini 4 Pro zabrania latać przy wietrze powyżej 10,7 m/s, a im bliżej tej wartości, tym większy zapas trzeba zostawić.

Drony FPV nad wodą

Dron FPV nie ma czujników wizyjnych, które woda mogłaby zmylić, ale ma inne słabe punkty.

  • Powrót GPS, etap pierwszy. Poradnik Betaflight o powrocie GPS („GPS Rescue”) mówi, że gaz w pierwszym etapie trybu awaryjnego powinien wystarczać do równego wznoszenia. Jeśli jest ustawiony za nisko, dron nad wodą może opaść do wody w ciągu tej jednej sekundy, zanim włączy się powrót GPS.
  • Zabezpieczenia regulatorów. Oscar Liang w poradniku o AM32 pisze, że w swoich dronach FPV wyłącza ograniczenie temperatury i prądu, żeby uniknąć nagłej utraty mocy w locie, i zauważa, że taka utrata mocy jest szczególnie groźna nad wodą. Odcinania przy niskim napięciu w regulatorze w dronach wielowirnikowych w ogóle nie zaleca.
  • Wysokość. Szybki lot tuż nad taflą świetnie wygląda na nagraniu, ale nie zostawia miejsca na reakcję, gdy zatnie się silnik, włączy się tryb awaryjny albo przyjdzie podmuch. Bryzga to kolejny powód, żeby trzymać wysokość. Nawet instrukcja Mini 4 Pro wymienia słoną mgiełkę wśród warunków, w których nie należy używać drona, aparatury ani akumulatorów.

Jeśli dron wpadnie do wody

Drony DJI nie są wodoodporne. W odpowiedziach na częste pytania o Mini 4 Pro DJI pisze to wprost. Instrukcja ostrzega, że włączenie drona, który wpadł do wody, może trwale uszkodzić podzespoły. Nie włączaj go więc „na próbę”.

Najgroźniejszy jest akumulator. Zasady bezpieczeństwa DJI dla akumulatorów (w tym przypadku do Mavica Pro) mówią, że woda we wnętrzu akumulatora może wywołać rozkład chemiczny, a w efekcie pożar, a nawet wybuch. Jeśli akumulator wpadł do wody razem z dronem, od razu go wyjmij, połóż w bezpiecznym, otwartym miejscu i trzymaj się z daleka, aż całkiem wyschnie. Nigdy więcej go nie używaj i oddaj go do utylizacji. Nie susz go ciepłem.

Przed lotem

  1. Przeczytaj, co instrukcja drona mówi o wodzie: minimalna wysokość i działanie pozycjonowania wizyjnego.
  2. Startuj z lądu, poczekaj na zapisanie punktu startowego i ustaw wysokość powrotu.
  3. Po utracie sygnału ustaw powrót (nie zniżanie), z punktem startowym na brzegu.
  4. Idziesz wzdłuż brzegu? Zmień punkt startowy.
  5. Zostaw większy zapas akumulatora niż nad lądem i zaplanuj powrót pod wiatr.
  6. FPV: sprawdź gaz w pierwszym etapie powrotu GPS i zabezpieczenia regulatorów.