Artykuł opisuje stan prawny na 13 października 2026 roku. Zwolnienie jest czasowe, a przepisy UE są w trakcie przeglądu, więc zanim na nim oprzesz plany, sprawdź źródła podane na końcu.
Najpierw zważ drona
Od tego, co pokaże waga, zależy większość dalszych wymagań. MTOM to masa w chwili startu, więc waż drona gotowego do lotu, z akumulatorem i kamerą sportową, jeśli ją wozisz.
Składaki EASA dzieli w kategorii otwartej następująco:
- A1: MTOM poniżej 250 g i prędkość maksymalna poniżej 19 m/s. Szybki dron poniżej 250 g nie kwalifikuje się do A1.
- A3: wszystkie pozostałe drony do 25 kg. Latasz z dala od ludzi: w obszarze lotu nie może być osób postronnych, a od terenów mieszkaniowych, użytkowych, przemysłowych i rekreacyjnych trzeba zachować co najmniej 150 m w poziomie.
W obu przypadkach kategoria otwarta pozwala wznieść się najwyżej na 120 m. Jeśli latasz FPV bez obserwatora, zwolnienie opisane niżej obniża ten limit dużo bardziej.
Rejestracja i kompetencje A1/A3
Jako operator musisz się zarejestrować, jeśli dron ma MTOM 250 g lub więcej, przy uderzeniu może przekazać człowiekowi energię większą niż 80 J albo ma czujnik zdolny do zbierania danych osobowych, np. kamerę, chyba że spełnia wymagania unijnej dyrektywy o zabawkach. Dron FPV zawsze ma kamerę, więc w praktyce rejestracja dotyczy cię nawet wtedy, gdy latasz tylko maleńkim dronem do latania w domu. Rejestracja na drony.gov.pl jest bezpłatna, a logujesz się Profilem Zaufanym. Numer operatora umieszczasz na każdym swoim dronie, także na składakach. Za brak wymaganej rejestracji grozi kara 10 000 zł.
Jeśli dron waży 250 g lub więcej, pilot musi mieć kompetencje A1/A3. Szkolenie i egzamin przez internet są bezpłatne i odbywają się na tym samym portalu, w Krajowym Systemie Informacji Dronowej (KSID). Egzamin to 40 pytań wielokrotnego wyboru, a do zaliczenia trzeba 75% poprawnych odpowiedzi. Kompetencje są ważne 5 lat. Żeby je przedłużyć, przechodzisz szkolenie i egzamin jeszcze raz albo, póki A1/A3 jest ważne, zdajesz egzamin teoretyczny A2. Polskie prawo ustala minimalny wiek pilota w kategorii otwartej na 14 lat. Osoba niepełnoletnia zdaje egzamin za zgodą i pod bezpośrednim nadzorem rodzica lub opiekuna prawnego.
Ubezpieczenie OC od 250 g
Od 13 listopada 2025 operator drona o masie startowej od 0,25 kg do 20 kg musi mieć ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej (OC). Ten obowiązek ma operator, bez względu na to, czy sterujesz sam, czy w twoim imieniu lata ktoś inny. Minimalna suma gwarancyjna to 50 000 SDR na jedno zdarzenie. Rzecznik Finansowy przeliczył ją na około 270 000 zł według kursu z 6 listopada 2025. Polisa musi obowiązywać najpóźniej od dnia poprzedzającego lot, a za jej brak grozi kara 4000 zł.
Dokładnie przeczytaj wyłączenia. Obowiązkowe OC nie obejmuje szkód powstałych podczas lotu bez wymaganego dokumentu pilota ani podczas operacji z naruszeniem krajowych lub unijnych przepisów dronowych. Lot FPV bez obserwatora poza limitami zwolnienia narusza przepisy UE, więc ubezpieczyciel może nie zapłacić właśnie za taką kraksę. Osobną sprawą jest latanie za granicą. Na pytanie, czy polska polisa działa w całej UE, ULC odpowiedział, że to zależy od konkretnej polisy. Przed wyjazdem sprawdź zakres terytorialny swojej polisy.
Drony lżejsze niż 250 g nie muszą mieć OC. Rzecznik Finansowy i tak zachęca do dobrowolnej polisy, bo nawet mały dron może uszkodzić samochód albo uderzyć przechodnia.
Kiedy możesz latać bez obserwatora
Przepisy UE wychodzą z założenia, że w goglach nie masz drona w zasięgu wzroku (VLOS). Dlatego EASA wymaga obserwatora BSP przy każdym locie FPV w kategorii otwartej. Obserwator stoi obok ciebie, cały czas widzi drona, obserwuje przestrzeń powietrzną dookoła i może w każdej chwili kazać ci lądować. Nie wolno mu używać lornetki. Nie potrzebuje żadnych uprawnień, ale musi znać przepisy.
Zwolnienie ULC uchyla ten wymóg w polskiej przestrzeni powietrznej. Pierwsza decyzja obowiązywała od 12 lutego do 12 października 2026 roku. Nowa, nr LBSP-2.503.15.2026.ULC.1, obowiązuje od 13 października 2026 do 31 grudnia 2027 roku, z tymi samymi limitami:
| Podkategoria | Dron | Maks. odległość w poziomie od pilota | Pozostałe warunki |
|---|---|---|---|
| A1 | Składak lub C0 o MTOM do 250 g; C1 do 900 g | 200 m | Zasady podkategorii A1 |
| A2 | C2 do 4 kg | 200 m | Zasady podkategorii A2 |
| A3 | Do 4 kg | 500 m | Co najmniej 150 m od terenów mieszkaniowych, użytkowych, przemysłowych lub rekreacyjnych |
W każdej podkategorii możesz latać najwyżej 50 m nad ziemią (AGL). Wszystkie inne wymagania rozporządzenia dla danej podkategorii zostają w mocy, w tym zasady lotów w pobliżu ludzi, zakaz lotów nad zgromadzeniami osób i wymogi dotyczące szkoleń.
W praktyce oznacza to, że:
- składak cięższy niż 4 kg nie korzysta ze zwolnienia. Zwolnienie nie obejmuje też lotów powyżej 50 m ani dalej niż 500 m od pilota w A3. Poza tymi limitami znów potrzebujesz obserwatora.
- zwolnienie nie zmienia stref geograficznych. Jeśli w danej strefie wymagany jest VLOS albo obserwator, ten wymóg nadal obowiązuje.
- to decyzja polskiego urzędu. Zanim polecisz FPV w innym kraju UE, sprawdź tamtejsze przepisy, bo domyślnie obowiązuje zasada EASA z obserwatorem.
Trwała zmiana dla całej UE jest dopiero przygotowywana. W maju 2026 ULC informował, że EASA pracuje nad FPV bez obserwatora w A3, a propozycja ma być omawiana na posiedzeniu grupy roboczej EASA UAS TeB w październiku 2026. Dopóki jej nie przyjmą, latać samemu pozwala ci tylko polskie zwolnienie.
Przed każdym lotem zgłoś się w DroneTower
Po nowelizacji Prawa lotniczego z 2025 roku zamiar wykonania lotu każdym dronem w polskiej przestrzeni powietrznej trzeba zgłosić do PAŻP. Służy do tego aplikacja DroneTower. Do korzystania z niej potrzebujesz zarejestrowanego konta, stałego dostępu do internetu i numeru komórkowego, pod którym będziesz osiągalny przez cały lot.
Przed startem wskaż na mapie miejsce lotu i zgłoś rozpoczęcie lotu (w aplikacji przycisk „Check-in”). Aplikacja pokaże, czy możesz tam latać do zadeklarowanej wysokości, i uwzględni przy tym kategorię, masę drona i czas trwania lotu. W opisie strefy znajdziesz dodatkowe warunki i informację, czy potrzebny jest plan misji.
- Plan misji nie jest wymagany (większość przestrzeni niekontrolowanej): zgłaszasz lot i startujesz. Status może zmienić się na zielony („zaakceptowany przez ATS”), ale nie musisz na to czekać.
- Plan misji jest wymagany: misję tworzysz wcześniej na utm.pansa.pl. Przy lotach VLOS w kategorii otwartej i szczególnej trzeba to zrobić co najmniej 24 godziny przed lotem. Gdy PAŻP zaakceptuje misję, wybierasz ją w DroneTower i zgłaszasz lot. Startujesz dopiero wtedy, gdy status zmieni się na zielony.
W czasie lotu zerkaj do aplikacji. ATS może skrócić zadeklarowany czas, obniżyć maksymalną wysokość albo kazać ci lądować, a ty musisz takie komunikaty potwierdzić i wykonać. Kontroler lub informator FIS może też zadzwonić, więc telefon ma być włączony i naładowany. Jeśli stracisz kontrolę nad dronem, od razu zgłoś to w aplikacji. Po wylądowaniu zakończ zgłoszenie i sprawdź, czy ikona drona zniknęła. Jeśli latasz w przestrzeni niekontrolowanej, gdzie nie ma internetu, podręcznik użytkownika PansaUTM dopuszcza zgłoszenie e-mailem na [email protected] (imię i nazwisko, numer telefonu, lokalizacja, promień, czas rozpoczęcia i zakończenia, typ i masa drona) oraz telefonicznie do właściwego sektora FIS.
Zielony status nie znaczy jeszcze, że miejsce jest bezpieczne do lotu. DroneTower pokazuje struktury przestrzeni powietrznej, ale nie obiekty na ziemi, takie jak porty morskie, elektrownie czy jednostki wojskowe, o ile nie obejmuje ich strefa. Nowe strefy mogą się pojawić w każdej chwili, także przez NOTAM. Twojego zgłoszenia nie widzą też piloci załogowych statków powietrznych, a ty zawsze musisz im ustąpić. Za lot niezgodny z warunkami strefy geograficznej grozi kara 10 000 zł za każde naruszenie.