Przepisy nazywają to jednoznaczną zdalną identyfikacją (DRI, od „direct remote identification”). „Direct” oznacza, że dron nadaje dane lokalnie, drogą radiową, i każdy w pobliżu może je odebrać telefonem. Nie ma po drodze sieci, abonamentu ani serwera.
Co nadaje dron
Rozporządzenie (UE) 2019/945 wymienia minimalny zestaw danych, które dron ma wysyłać na bieżąco przez cały lot, tak żeby dało się je odebrać zwykłym urządzeniem mobilnym:
- numer rejestracyjny operatora,
- numer seryjny drona, a w dronie zbudowanym samodzielnie numer seryjny modułu dodatkowego,
- czas, położenie drona i jego wysokość nad ziemią albo nad punktem startu,
- kurs i prędkość względem ziemi,
- położenie pilota (według ULC i opisu normy przygotowanego przez ASD-STAN, gdy położenie pilota jest niedostępne, nadawany jest punkt startu),
- wskazanie stanu awaryjnego.
Ktoś stojący z telefonem na tej samej łące zobaczy więc, gdzie lata dron, gdzie stoisz ty i do jakiego numeru operatora należy sprzęt. Imię, nazwisko i adres nie są nadawane.
W praktyce sygnał idzie przez Bluetooth i Wi-Fi, bo tylko te radia ma każdy telefon. Wprowadzenie ASD-STAN do europejskiej normy EN 4709-002 podaje zasięgi w idealnych warunkach, bez przeszkód: około 250 m dla klasycznego rozgłaszania w Bluetooth 4, około 1 km dla Bluetooth 5 Long Range i około 2 km dla Wi-Fi NAN i Wi-Fi Beacon. Ten sam dokument zaznacza, że w mieście zasięg łatwo spada o połowę. Nie każdy telefon odbierze każdy format: iPhone odbiera tylko Bluetooth 4, a Long Range i Wi-Fi NAN obsługują tylko wybrane nowsze telefony z Androidem.
Kto musi nadawać
Zasady wynikają z wymagań dla klas w rozporządzeniu 2019/945 i z przepisów o kategorii otwartej w rozporządzeniu 2019/947. ULC zebrał je na swojej stronie o zdalnej identyfikacji.
Zdalna identyfikacja jest wymagana dla:
- dronów z klasą C1, C2, C3, C5 albo C6 (producenci montują w nich system fabrycznie),
- każdego drona używanego w kategorii szczególnej poniżej 120 m, niezależnie od klasy.
Nie jest wymagana dla:
- dronów z klasą C0 albo C4,
- dronów na uwięzi (klasy C3, C5 albo C6),
- dronów bez klasy wprowadzonych do obrotu przed 1 stycznia 2024 r. i używanych w podkategorii A1 (poniżej 250 g) albo A3 (poniżej 25 kg),
- dronów zbudowanych do użytku prywatnego, używanych w A1 (poniżej 250 g i z maksymalną prędkością poniżej 19 m/s) albo w A3 (poniżej 25 kg).
EASA dodaje jeszcze, że państwa członkowskie mogą wyznaczyć strefy, w których zdalna identyfikacja nie jest obowiązkowa.
O obowiązku decyduje klasa, nie masa. Dron C1 nadaje także w A1. Dron C0 poniżej 250 g nie musi, choć lata w tej samej podkategorii.
Co z quadami FPV?
Większość quadów do latania akrobacyjnego i dalekiego zasięgu jest budowana samodzielnie albo nie ma klasy, a lata w A1 lub A3. W tych podkategoriach są na liście zwolnień, więc moduł nie jest potrzebny. Zważ jednak quada z akumulatorem i kamerą, z którymi naprawdę latasz. Samodzielnie zbudowany quad mieści się w A1 tylko wtedy, gdy waży poniżej 250 g i jego maksymalna prędkość jest mniejsza niż 19 m/s. Cała reszta trafia do A3: poniżej 25 kg, z dala od ludzi i co najmniej 150 m od terenów mieszkalnych, handlowych, przemysłowych i rekreacyjnych.
Inaczej jest w kategorii szczególnej, na przykład w scenariuszu standardowym albo na podstawie zezwolenia na operację. Tam zdalna identyfikacja obowiązuje każdego drona poniżej 120 m. Dla dronów bez wbudowanego systemu rozporządzenie 2019/945 przewiduje moduły dodatkowe: małe, samodzielne nadajniki, które mocujesz na dronie i do których wpisujesz numer operatora. EASA prowadzi ich listę na stronie o kategorii szczególnej. W takim przypadku dron nadaje numer seryjny modułu, a nie własny, a według dokumentu ASD-STAN moduł nie musi wysyłać stanu awaryjnego.
Z czego składa się numer operatora?
Przy rejestracji operatora dostajesz numer z częścią publiczną i trzema tajnymi znakami. Dokument ASD-STAN wyjaśnia, jak to działa. Do drona wpisujesz cały ciąg. Trzy tajne znaki służą dronowi tylko do sprawdzenia, czy numer jest prawidłowy, dron ich nie zapisuje i nie nadaje. W eter idzie wyłącznie część publiczna razem ze znakiem kontrolnym. Jeśli zrobisz literówkę, dron według przepisów musi pokazać błąd.
W Polsce rejestrujesz się w ULC. Numer operatora umieszczasz też na każdym swoim dronie, a EASA wymaga, żeby numer na dronie i numer wpisany w system zdalnej identyfikacji były takie same. ULC oczekuje oznaczenia czytelnego, odpornego na zniszczenie i widocznego podczas kontroli. Jeśli dron jest za mały, ULC dopuszcza umieszczenie numeru w komorze akumulatora, o ile da się do niej zajrzeć.
Jak wpisać numer w DJI Fly
W dronach DJI obsługiwanych przez DJI Fly procedura opisana przez belgijską szkołę FDR1 i niemiecki serwis drohnen.de wygląda tak:
- Zaktualizuj DJI Fly, oprogramowanie drona i oprogramowanie aparatury.
- Włącz drona i aparaturę, a w DJI Fly przejdź do widoku kamery.
- Stuknij trzy kropki w prawym górnym rogu i otwórz kartę bezpieczeństwa („Safety”).
- Przewiń w dół do pozycji zdalnej identyfikacji (po angielsku „UAS Remote Identification”) i otwórz ją.
- Wpisz pełny numer razem z łącznikiem i trzema znakami po nim.
Gdy numer jest poprawny, aplikacja pokaże komunikat „Entered successfully”. Po ponownym otwarciu menu zobaczysz już tylko część publiczną, bez tajnych znaków. Jeśli pojawi się błąd, sprawdź, czy nie ma literówki.
FDR1 zaznacza, że brak tej opcji zwykle oznacza drona bez systemu zdalnej identyfikacji. Dyskusja na Reddicie dodaje jeszcze jeden przypadek: Mini 4 Pro z cięższym akumulatorem Plus przekracza 250 g i według użytkowników menu wtedy znika. Jeśli trafisz na coś podobnego, zajrzyj do instrukcji drona i na stronę wsparcia DJI, zamiast zgadywać.
Jak sprawdzić, czy działa
Nadawanie sprawdzisz sam darmową aplikacją na telefon. Przykładem jest Drone Scanner firmy Dronetag, który odczytuje zdalną identyfikację przez Bluetooth i Wi-Fi telefonu. Pamiętaj o ograniczeniach opisanych wyżej: iPhone złapie tylko sygnał Bluetooth 4. Włącz drona, uruchom aplikację i poszukaj na mapie swojego numeru operatora i położenia.
Przed lotem
- Sprawdź klasę drona. C1, C2, C3, C5 albo C6 oznacza, że w kategorii otwartej zdalna identyfikacja jest obowiązkowa.
- Odczytaj pełny numer operatora z trzema tajnymi znakami na swoim koncie w ULC.
- Wpisz go do drona i sprawdź, czy aplikacja go przyjęła.
- Umieść ten sam numer na każdym swoim dronie.
- Jeśli latasz w kategorii szczególnej dronem bez wbudowanego systemu, zamontuj moduł dodatkowy.
- Aktualizuj oprogramowanie. Przepisy wymagają, żeby system był aktywny i aktualny, a nie tylko zamontowany.