Brzęczyk, który odezwie się także bez akumulatora
Najtańszy lokalizator to zwykły brzęczyk przylutowany do kontrolera lotu. Musi to być brzęczyk aktywny, czyli taki, który sam wytwarza dźwięk po podaniu zasilania. Betaflight tylko włącza i wyłącza napięcie na wyprowadzeniu brzęczyka, więc modele wymagające sygnału zmiennego albo PWM będą tylko trzeszczeć albo milczeć. Przylutuj go do pól lutowniczych opisanych zwykle jako BZ+ i BZ- (czasem B+ i B-).
W programie Betaflight trzeba potem ustawić dwie rzeczy:
- Przełącznik. W zakładce trybów („Modes”) dodaj tryb BEEPER na wolnym kanale AUX. Po przełączeniu brzęczyk zaczyna piszczeć. Jeśli skonfigurujesz sygnał DShot z silników (o nim niżej), ten sam przełącznik uruchomi piszczenie silnikami, gdy dron jest rozbrojony.
- Alarmy automatyczne. W zakładce konfiguracji, w sekcji „Beeper Configuration”, zostaw włączoną opcję RX_LOST. Brzęczyk odzywa się wtedy po utracie łączności z odbiornikiem i powtarza sygnał, dopóki łącze nie wróci. RX_LOST_LANDING nadaje SOS, gdy łączność zniknie w czasie lądowania w trybie awaryjnym.
Według Oscara Lianga brzęczyk sprawdza się dopiero wtedy, gdy jesteś już blisko drona, w promieniu mniej więcej 50 metrów. Większy kłopot polega na tym, że przy mocnym uderzeniu pakiet LiPo często wypada z drona i brzęczyk zostaje bez zasilania.
Rozwiązaniem jest brzęczyk z własnym zasilaniem. Ma mały wbudowany akumulator, który ładuje się, gdy dron jest zasilany, a gdy główne zasilanie zniknie, brzęczyk zaczyna piszczeć sam. Zależnie od modelu wytrzymuje wiele godzin, a nawet kilka dni. Takie brzęczyki mają zwykle trzy przewody. Oscar łączy GND z GND, 5V z B+, a B- z B-; dodatkowy przewód masy służy do ładowania wbudowanego akumulatora. Taki brzęczyk konfiguruje się w Betaflight tak samo jak zwykły. W dronach dalekiego zasięgu Oscar uważa go za jedno z najlepszych tanich zabezpieczeń przed utratą sprzętu. Są też samodzielne lokalizatory z czujnikiem ruchu, których nie trzeba podłączać, ale trzeba je ładować i pamiętać o włączeniu przed każdym lotem.
Przed każdą sesją sprawdź brzęczyk przełącznikiem. Brzęczyk z pękniętym lutem to tylko dodatkowe gramy.
Sygnał DShot: silniki zamiast brzęczyka
Jeśli na brzęczyk nie ma miejsca, jak w najmniejszych dronach, regulatory ESC mogą piszczeć silnikami. Potrzebny jest do tego protokół DShot, który obsługują Bluejay, AM32, BLHeli_S i BLHeli_32. W zakładce konfiguracji, w sekcji „DShot Beacon Configuration”, włącz RX_LOST (piszczenie po utracie łączności), RX_SET (piszczenie po włączeniu przełącznika BEEPER) albo obie opcje i wybierz jeden z pięciu tonów. Gdy dron jest uzbrojony, sygnał z silników nigdy się nie włącza.
Silniki piszczą dużo ciszej niż brzęczyk. Oscar pisze, że trzeba podejść na kilka metrów. Długie i głośne piszczenie może też przegrzać silniki i regulator. W BLHeliSuite siła sygnału („Beacon Strength”) domyślnie wynosi 80 w skali 1-255, a Oscar radzi nie przekraczać około 120. Opóźnienie sygnału („Beacon Delay”, domyślnie 10 minut) sprawia, że silniki zaczynają piszczeć same, gdy dron leży bezczynnie. Przydaje się to wtedy, gdy aparatura nie ma już z nim łączności.
Zapisz, gdzie był: współrzędne GPS i nagranie z gogli
Moduł GPS przydaje się nawet wtedy, gdy powrót GPS zawiedzie, bo ostatnia znana pozycja nie znika razem z dronem. Można ją sprawdzić w trzech miejscach:
- Na ekranie telemetrii w aparaturze. To działa, ale często widać tylko kilka miejsc po przecinku.
- W OSD. Dodaj elementy szerokości i długości geograficznej (
GPS LATiGPS LON) i odczytaj je z nagrania w goglach. - W logu telemetrii na karcie SD aparatury. W EdgeTX na stronie telemetrii uruchom wykrywanie czujników („Discover new sensors”) przy zasilonym dronie, żeby pojawiły się czujniki GPS. Potem dodaj funkcję specjalną „SD Logs” i przypisz jej warunek: przełącznik uzbrajania, „ON” albo „TELE” (zapis zawsze wtedy, gdy przychodzi telemetria). Dla GPS Oscar proponuje odstęp od 0,5 do 2 sekund. Pliki CSV trafiają do folderu Logs na karcie SD.
Ostatnie współrzędne wklej do Map Google albo innej aplikacji z mapą. Jeśli weźmiesz też punkt sprzed kilku sekund, linia między nimi pokaże kierunek lotu. Telemetria nie przychodzi natychmiast, więc dron, który leciał szybko albo już tracił łączność, może leżeć w pewnej odległości od ostatniego zapisanego punktu. Aparatury z kolorowym ekranem i EdgeTX mają też aplikację „GPS Model Locator”. Pojawia się, gdy model ma skonfigurowany czujnik GPS, i prowadzi do ostatniej znanej pozycji, pokazując odległość i kierunek.
Nagrywaj każdy lot, najlepiej z automatycznym nagrywaniem włączonym w goglach. Bez GPS ostatnie sekundy nagrania są często jedyną wskazówką. Szukaj na nich charakterystycznych punktów terenu, ustal, w którą stronę leciałeś, i pamiętaj, że po pierwszym uderzeniu dron może jeszcze długo koziołkować. Oscar pisze, że jednego drona, który wpadł do morza, odzyskał tylko dzięki nagraniu.
Łącze radiowe jako namiernik
Jeśli odbiornik nadal ma zasilanie, do drona da się dojść po sygnale samego łącza sterowania. EdgeTX ma w menu aplikacji (narzędzi) skrypt Lua „Model Locator (by RSSI)”. Odczytuje RSSI odbiornika z telemetrii, na przykład z ExpressLRS, pokazuje pasek i piszczy coraz szybciej i wyżej, gdy sygnał rośnie.
Najważniejsza jest tu moc nadajnika. Przy dużej mocy RSSI jest wysokie wszędzie i niczego nie podpowiada. Sam skrypt zaleca 25 mW z wyłączoną mocą dynamiczną, a Oscar zaczyna nawet od 10 mW. Jeśli sygnału nie ma wcale, podnoś moc o jeden stopień, aż odbiornik połączy się ponownie, a w miarę zbliżania się znowu ją zmniejszaj. Obracaj się powoli w miejscu, patrz na pasek, idź tam, gdzie sygnał rośnie, i powtarzaj.
W opisie skryptu jest też dokładniejsza metoda. Skieruj końcówkę anteny prosto przed siebie i obracaj się, aż sygnał będzie najsłabszy, a nie najsilniejszy: wtedy antena wskazuje kierunek drona. Przejdź kawałek w bok, wyznacz drugi kierunek w ten sam sposób, a dron leży tam, gdzie obie linie się przecinają.
Bez skryptu tak samo działa wartość RSSI na ekranie telemetrii. Im bliżej zera, tym silniejszy sygnał, na przykład -30 dBm to silniejszy sygnał niż -70 dBm. Przy analogowym wideo podobnie sprawdzą się gogle, które pokazują RSSI odbiornika wideo, a nadajnik wideo w dronie pełni wtedy rolę radiolatarni. Z kierunkową anteną panelową albo helikalną dużo łatwiej ocenić kierunek.
AirTag i inne niezależne lokalizatory
Apple AirTag ma własną baterię CR2032, więc działa także wtedy, gdy pakiet LiPo wypadł. Waży około 12 g, co w piątce albo siódemce niewiele znaczy, a w mikrodronie bardzo dużo. Nie ma własnego GPS ani modemu komórkowego. Jego położenie jest zgłaszane tylko wtedy, gdy wykryje go pobliskie urządzenie Apple w sieci Znajdź (Find My). Przy ścieżkach i w mieście może to działać dobrze, ale na odludnym polu, w lesie albo w górach AirTag może nie zgłosić niczego.
Naklejka z numerem telefonu pod ramą nic nie kosztuje, a pomoże, jeśli drona znajdzie ktoś inny.
Zestaw, który warto skopiować
Do drogiego drona dalekiego zasięgu Oscar poleca brzęczyk z własnym zasilaniem, powrót GPS, zapis współrzędnych GPS w aparaturze i nagrywanie każdego lotu w goglach. Sam brzęczyk zawodzi, gdy wypadnie akumulator. Zapis GPS kończy się razem z zasilaniem. RSSI działa tylko wtedy, gdy odbiornik ma zasilanie i jest w zasięgu. Nagranie z gogli przetrwa zawsze, ale wskazuje tylko przybliżony obszar. Dopiero połączone uzupełniają się nawzajem.